De Mesdag Collectie in Den Haag presenteert van 20 februari t/m 7 juni 2026 de tentoonstelling Isaac Israëls. In de ban van Van Gogh. In de tentoonstelling zijn schilderijen van Isaac Israëls (1865-1934) te zien waarin iconische schilderijen van Vincent van Gogh (1853-1890) op de achtergrond figureren.
In de tentoonstelling staat de bijzondere band centraal die Israëls had met Jo van Gogh-Bonger (1862-1925), erfgoedbewaker en schoonzus van Vincent van Gogh. Isaac Israëls. In de ban van Van Gogh brengt tien van Israëls’ schilderijen met Van Goghs in de achtergrond samen, uit Nederlandse museale en particuliere collecties.
Al deze werken zijn nu te zien in de stad waar hij ze schilderde, in zijn atelier aan de Koninginnegracht 2. Deze worden getoond met de portretten die Israëls van Van Gogh-Bonger en haar zoon Vincent maakte, Israëls brieven aan Van Gogh-Bonger en het dagboek van Van Gogh-Bonger, die hun intieme relatie tot uitdrukking brengen.
Israëls was een prominente schilder met wortels in Den Haag. Op dertienjarige leeftijd ging hij naar de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Zijn carrière ontwikkelde zich binnen de traditie van de Haagse School en later die van het impressionisme.
In 1881 debuteerde de toen pas zestienjarige Israëls met het schilderij De repetitie van het signaal op de Tentoonstelling van Levende Meesters in Den Haag. Het schilderij werd nog voor het af was gekocht door Hendrik Willem Mesdag en toegevoegd aan de collectie van het echtpaar Mesdag-van Houten, vermoedelijk omdat hij de zoon was van hun goede vriend, de kunstenaar Jozef Israëls.
De tentoonstelling Isaac Israëls. In de ban van Van Gogh is gebaseerd op onderzoek naar de correspondentie van Isaac aan Jo door Hans Luijten, onderzoeker bij het Van Gogh Museum. Hij is de biograaf van Jo van Gogh-Bonger en publiceerde een digitale editie van haar dagboeken.
De door Luijten bezorgde uitgave van de brieven van Isaac aan Jo is sinds kort raadpleegbaar op Israelsletters.org. Deze uitgave is tot stand gekomen in samenwerking met het Huygens Instituut voor Nederlandse geschiedenis en cultuur.
Isaac Israëls, Vrouw voor Van Goghs Zonnebloemen, 1915-1920, olieverf op doek, 70.5 cm x 50.5 cm, Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)
Isaac Israëls, De repetitie van het signaal, 1881
Isaac Israëls, Portret van Vincent Willem van Gogh, 1894, Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)
Isaac Israëls, Prof. dr. mr. Isaac Bennie Cohen en zijn vrouw Jacqueline Wilhelmine Longépée, 1915-1916. Olieverf op doek, 94 × 114 cm, privécollectie
Isaac Israëls, Jo van Gogh-Bonger, mogelijk begin 1895. Krijttekening, 15,1 x 12 cm. Van Gogh Museum, Amsterdam (Vincent van Gogh Stichting)
